هفته سلامت خاک: سلامت خاک خود را ارزیابی کنید

انجام منظم آزمایش خاک، بخش حیاتی مدیریت خاک در هر سامانه کشاورزیِ مولد است و اطلاعاتی درباره وضعیت حاصلخیزی، از جمله pH خاک و سطح مواد مغذی، فراهم می‌آورد. با این حال، آن‌گونه که کارشناسان شرکت سالم کار وطن، متخصص در حوزه خاک و تغذیه توضیح می‌دهند، ارزیابی سلامت خاک مستلزم فراتر رفتن از نتایج صرفاً شیمیایی است.

خاک سالم باید از نظر فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی در وضعیت مطلوبی باشد. اختصاص دادن زمانی برای بررسی خودِ خاک می‌تواند به شناسایی مشکلات مربوط به ساختار، ریشه‌دوانی، زهکشی یا فعالیت‌های زیستی کمک کند و مشخص سازد که آیا نیاز به تغییر در شیوه مدیریت وجود دارد یا خیر.

کار را با یک بیل شروع کنید. منطقه‌ای را که محصول در آن عملکرد خوبی داشته است انتخاب کنید و آن را با منطقه‌ای که عملکرد ضعیف‌تری دارد، یا با حاشیه مزرعه و یا بخشی از زمین که محل تردد مداوم است، مقایسه نمایید.

ببینید خاک با چه سهولتی از هم می‌پاشد. وجود خاک‌دانه‌های کوچک و گرد، فضای متخلخل مناسب و امکان گسترش آزادانه‌ی ریشه، نشانه‌هایی مثبت هستند. در مقابل، خاک‌دانه‌های بزرگ و سخت، محدودیت در رشد ریشه، لایه‌های متراکم و فشرده یا ماندگاری آب پس از بارندگی می‌توانند حاکی از مشکلات ساختاری باشند.

فقط به سطح نگاه نکنید. در جایی که مشکوک به مشکل هستید، عمیق‌تر حفاری کنید. حتی در جایی که شرایط سطح زمین خوب به نظر می‌رسد، ممکن است تراکم یا یک لایه محدودکننده در زیر خاک سطحی ایجاد شود.

بخش عمده‌ای از حیات موجود در خاک میکروسکوپی است و سنجش دامنه کامل تنوع زیستی خاک، عموماً نیازمند تحلیل‌های آزمایشگاهی تخصصی است؛ با این حال، شاخص‌های مفیدی وجود دارند که می‌توان آن‌ها را در محل (میدان) ارزیابی کرد.

به دنبال کرم‌های خاکی و سایر موجودات زنده خاک، فضولات و دالان‌های کرم خاکی، وضعیت مطلوب رشد ریشه و سرعت تجزیه مواد آلی باشید. همچنین می‌توان تعداد کرم‌های خاکی را در مزارع مختلف یا در نواحی تحت مدیریت‌های متفاوت با یکدیگر مقایسه کرد. آزمون‌های ساده‌ای مانند «آزمون تجزیه لباس زیر نخی» می‌توانند با اندازه‌گیری میزان تجزیه پارچه نخی در یک بازه زمانی مشخص، شاخصی از فعالیت‌های زیستی ارائه دهند.

نکته مهم این است که سلامت خاک را صرفاً برای به دست آوردن یک امتیاز اندازه‌گیری نکنید؛ بلکه از این ارزیابی برای شناسایی عوامل محدودکننده خاک و تشخیص اینکه آیا مدیریت آن نیازمند تغییر است یا خیر، بهره ببرید.

آزمایش خاک بخش مهمی از تصویر کلی را به دست می‌دهد. با استفاده از یک بیل، کمی مشاهده و چند ارزیابی ساده، می‌توانید اطلاعات بسیار بیشتری درباره نحوه عملکرد آن خاک کسب کنید. در زیر موارد نشانه های سلامت خاک را مشاهده می کنید.

دانه‌های گرد و توده‌های کوچک              رشد عمیق ریشه

ماده آلی خاک(رنگ های تیره تر)                  جانوران خاک             کانال زیستی: جانوران (فون)& ریشه ها

شرکت کشاورزی، تحقیقاتی و تولیدی سالم کار وطن از اول شهریور  میزبان برنامه « سلامت خاک» بود و بر اهمیت خاک سالم برای کشاورزی پایدار، تولید مواد غذایی و محیط زیستِ گسترده‌تر تأکید داشت این رویداد با برگزاری برنامه‌هایی همچون بازدیدهای میدانی از مزارع، فعالیت‌های ویژه مدارس، نمایش‌های عملی، کارگاه‌های آموزشی و برنامه‌های آنلاین، کشاورزان، مشاوران، پژوهشگران، دانشجویان و عموم مردم را گرد هم آورد امیدورایم هر سال با اطلاع رسانی منظم این برنامه مدون را بتوانیم تکرار کنیم.

تهیه شده در گروه تحقیق و توسعه